درد های مزمن و هزینه های آن از ابعاد
زیستی-روانی-اجتماعی
( Bio-Psycho-Social )
درد های حاد مثل درد هایی که بعد از
صدمات و جراحی ها بوجود می آید به
عنوان یک علامت هشدار دهنده بوده و به
ما اخطار می کند که عامل دردناک وجود
دارد و یا تخریب بافتی در پیش است .
این هشدار که بوسیله درد حاد به ما داده
می شود مفید بوده و به ما می گوید که
از عامل ایجاد درد بگریزیم و یا در پی
دریافت کمک برای درمان آن باشیم .
درد حاد حاصل مستقیم یک حادثه ایجاد
کننده درد بوده و به عنوان یک علامت از
ایجاد آسیب بافتی و یا بیماری تلقی می
گردد .
اما متاسفانه در بسیاری از بیماران درد تا مدتها
باقی مانده و دیگر هیچ گونه فایده ای نخواهد داشت
زیرا دیگر به صورت یک هشدار نخواهد بود و گرچه
آسیب بافتی خاتمه یافته و یا بهبودی بافت حاصل
شده ولی درد همچنان ادامه دارد . درد مزمن در این
بیماران دیگر حاصل مستقیم آسیب اولیه و یا
بیماری نبوده و بیشتر تغییرات ثانویه ای می
باشد که در سیستم تشخیص درد بیمار بوجود آمده
است .
درد های مزمن بر خلاف دردهای حاد که با مکانیزم
های مختلف فیزیولوژیک ایجاد می گردند بیشتر
بصورت یک معضل کلی جسمی و روانی خود نمایی
می نماید که خود مجموعه ای از مشکل دردهای مزمن
می باشد و سبب مشکلات بیشماری برای بیماران
مبتلا به آن خواهد بود که ذیلا به برخی از آنها اشاره
شده است :
1- بی حرکتی بیمار و مشکلاتی که به تبع آن برای
عضلات و مفاصل پیش خواهد آمد .
2- تضعیف سیستم ایمنی بیمار و مستعد نمودن
او برای سایر بیماریها .
3- مشکلات خواب برای بیمار .
4- کم شدن اشتها و خراب شدن تغذیه بیمار .
5- وابستگی به دارو ها .
6- وابستگی بیشتر از معمول بیمار به افراد خانواده
و سایر کسانیکه از او مراقبت
می نمایند .
7- استفاده بیش از حد و نا معقول از سیستم
های پزشکی و پرسنل آن .
8- عدم ارائه خدمات مناسب در محیط کار و یا از
کار افتادگی و معلولیت .
9- جدا شدن فرد مبتلا به درد مزمن از جامعه و
خانواده و رفتن به سوی درون گرایی .
10- اضطراب و ترس از علت درد .
11- احساس نا خوشایند بیمار + ناامیدی +
افسردگی
12- خود کشی
شیوع درد های مزمن :
دردهای مزمن در تمام جهان به صورت گسترده ای
وجود دارد . در بسیاری از تحقیقات انجام شده
معلوم گردیده که حدود 50% از مردم جهان از
دردهای متعدد رنج می برند و در بسیاری از آنها
درد علاوه بر مزمن بودن بسیار شدید نیز بوده
است .
درد مزمن در افراد بالغ و سالمندان از شیوع بالاتری
برخوردار است . بسیاری از درد های مزمن شایع
مثل کمر درد ، درد های مفصلی و سر درد های عود
کننده ( از جمله میگرن ) آنقدر شایع هستند که
مردم فکر می کنند این درد ها باید به عنوان بخشی
اجتناب ناپذیر از زندگی آنها ، وجود داشته باشد !
گرچه تعداد کمی از مردم به علت درد می میرند ، ولی
بسیاری با درد می میرند و تعداد زیادی از مردم
بطور مداوم با درد زندگی می کنند .
هزینه های اجتماعی و اقتصادی درد های مزمن :
در حالیکه درد های حاد درد های کوتاه مدت بوده و
دارای یک روند محدود می باشند ، درد های مزمن به
زندگی فرد مبتلا چیره شده و دیدگاه او را به زندگی
تغییر می دهند . در این بیماران ، خانواده ، دوستان
بیمار و پرسنل پزشکی نیز از مشکلات بیمار دور
نخواهند بود . علاوه بر آن ، کیفیت زندگی این
بیماران و اطرافیان آنها بطور جدی دچار آسیب می
گردد ، ضمن آنکه درد های مزمن مشکلات فراوان مالی
به دنبال خواهند داشت . مثل :
- هزینه های پزشکی و دارویی
- غیبت از کار و مشکلات محیط کار
- حذف در آمد فرد بیمار
- عدم کارایی اقتصادی در محیط کار و منزل
- فشار مالی بر روی خانواده ، دوستان و صاحب
کاران
- هزینه برای سیستم های بیمه ای و بهزیستی
گرچه اهمیت اپیدمی پنهان درد های مزمن و رنج
انسانی و نیز خسارات اقتصادی آن برای جامعه، از
دیدگاه رشته درد شناسی و متخصصین آن بسیار
روشن است ولی متاسفانه مردم ، جامعه پزشکی و
برنامه ریزان درمانی کشور ها اطلاعات مناسبی در
این رابطه ندارند ، در نتیجه برای جبران این نقیصه
باید به موارد ذیل توجه کرد :
1- اطلاعات جامعه پزشکی در مورد موضوع درد
خصوصا درد های مزمن
مورد بازنگری قرار گیرد .
2- روش های کنترل درد موجود به جامعه پزشکی
یادآوری گردد .
3- راه های اداره کردن درد های مزمن به پرسنل
پزشکی آموزش داده شود .
4- تحقیق در مورد دردهای مزمن بصورت مطالعات
اپیدمیولوژیک برنامه ریزی گردد .
5- به فعالیت متخصصینی که در رشته درد شناسی
فعال هستند اهمیت کافی داده شود و
امکانات نیروی انسانی و مالی مناسب در اختیار
آنان گذاشته شود تا بتوانند در جبهه
نبرد علیه درد و خصوصا در دردهای مزمن در صف
اول قرار گیرند .
دکتر محمد شریفی - انجمن بررسی و مطالعه درد در
ایران
نظرات ()
