یک نسخه دارو ، یک نسخه ورزش

هوالشافی

اوست شفا دهنده ، یعنی شفاء هر درد در ید پر توان خداوند است. ما از بچگی با این جمله پر معنی در جای جای زندگی و اماکن درمانی برخورد داشته ایم ولی شاید کمتر به عمق مسئله اندیشیده ایم. آری درمان در دست خداست؛ ولی آنچه که قابل توجه است این نکته است که او درمان هر بیماری را در نزدیکترین نقطه به درد و در بدن ما قرار داده است . هر جا درد است ، درمان نیز هست. که در غیر این صورت شاید عدل خداوند خدشه دار می شد. چرا که همه انسانها و در همه اعصار، به این شکل دارو و درمان دسترسی نداشته اند و لزوما بایستی از دست می رفتند و نسل بشر رو به انقراض میرفته است؛ که اینچنین نشد و انسانها این قدرت اعجاز و بهبودی در بدن را کشف نمودند و با کمک توانائی های خودِ بدن، به مبارزه بیماریها رفتند. در کل هم اگر بخواهیم کمی انصاف بخرج بدهیم، شاید در روند درمان بیماریها ما فقط با کمک دارو ها بدن را در راه درمان خود یاری می دهیم.

اعتقاد به این جمله که شفا هر بیماری در خود بدن نهفته است، و خداوند این قدرت را به ما داده است که با استعانت از او، و اعتقاد به روشهای طبیعی می توان بیماریهای جدی را درمان نمود ؛ به انسان آرامش میدهد ؛ چرا که اولا یاد خدا آرام بخش است ، ثانیا روشهای طبیعی درمان با طبیعت خلقت ما سازگاری دارد و ثالثا ما لزوما از عوارض دارو درمانی ، چاقو جراحی و حس مرگ در بیهوشی واهمه داشته و داریم.

و اما ورزش درمانی؛ سالهاست که بیماریهای قلب و عروق بعنوان مهمترین عامل مرگ ومیر در دنیا و ناتوانی انسانها شناخته شده است. برای مبارزه با این دسته از بیماریها، سه دسته درمان:  پیشگیری و بازتوانی، دارو درمانی و جراحی معرفی شده است و جالب ان است که بدانیم انجمن توانبخشی قلب و عروق و تنفس اروپا در سال گذشته، موثرترین و مهمترین درمان بیماریهای قلب و عروق را شرکت در برنامه های ورزش درمانی ، توانبخشی و پیشگیری معرفی نموده است، نه دارو درمانی و یا جراحی. ورزش بعنوان بخشی از مداخلات درمانی، قادر خواهد بود ضمن پیشگیری از بروزِ دستهِ عمده بیماریهای قلب و عروق بیماریهای عروق کرونر- باعث درمان قطعی این دسته از بیماریها نیز بشود و فرد را در راه بازگشت به چرخه فعال جامعه و یک زندگی موثر یاری نماید. در این راه، ضمن توصیه بیماران به شرکت در برنامه های توانبخشی قلبی، به نظر می رسد که اگر بتوان پزشکان محترم را با ارزش ورزش درمانی و نحوه تجویز آن آشنا نمود-تا همراه هر نسخه دارو، یک نسخه ورزشی نیز تجویز شود- ، یقینا آینده بهتری در انتظار بیماران قلبی خواهد بود و شاید بتوان روند رو به افزایش شیوع آن را در کشور کنترل نمود.

نتایج تحقیقات پروفسور هامبرت و همکارانش از دانشگاه لایپزیک در سال 1994 این چنین اعلام نماید که در صورت صرف انرژی بیش از 1500 کیلو کالری در هفته روند بیماریهای عروق کرونر در بدن متوقف خواهد شد و در صورت افزایش صرف انرژی تا مرز 2200 کیلو کارلری در هفته روند تصلب الشرائین بعنوان عامل اصلی ایجاد بیماریهای قلب و عروق معکوس خواهد شد .

این یعنی "هوالشافی" . خداوند درمان هر دردی را در همان بافت و در مکانیسم عمل صحیح اندام نهاده است.

تئوری هر نسخه دارو ، یک نسخه ورزش در کنگره بین المللی پیشگیری از بیماریهای در اروپا EuroPrevent2007 برای اولین بار توسط نویسنده مطرح شد و به شدت مورد استقبال اساتید، پزشکان و سیاستگذاران درمانی اروپا قرار گرفت و هم اکنون نیز نویسنده بهمراه اساتید خارجی در حال تدوین این روش بنیادی است و از همکاران داخلی نیز درخواست همکاران و مساعدت دارد. غایت نهائی این تئوری ، رسیدن به روزی است که هر پزشک در دنیا بهمراه هر نسخه داروئی یک نسخه ورزشی نیز به بیمار ارائه نماید.

سابقه انجام ورزش توسط انسانها به سالیان بسیار دور برمی گردد. شکل و شیوه انجام ورزش های یی که توسط انسانها دوران باستان انجاممی شده ، نشانگر اهمیت توانایی های بدن و فعالیت های روزمره آن روزگاران بوده است ورزش چه به عنوان سرگرمی مورد استفاده قرار بگیرد و چه ورزشهای حرفه ای و با کمک دستگاه، راهکاری برای افزایش قدرت و توانایی شخص باشد، یکی از هوشمند ترین ابداعات بشر است و متاسفانه امروزه با ماشینی شدن زندگی به شدت مورد غفلت قرار گرفته است.

علیرغم اینکه دیگر زندگی ما را حمله حیوانات وحشی تهدید نمی کند و یا برای تهیه غذا و پوشاک نیازمند شکار حیوانات نیستیم اما امروزه بیش از هر دوران دیگری به ورزش نیاز داریم. با وجود چنین هوای آلوده ای که تنفس می کنیم رژیم غذایی نامناسب و افزایش مصرف غذاهای آماده و بی تحرکی مفرط که در زندگی پیش گرفته ایم به شدت در معرض ابتلا به بیماری های سیستماتیکی چون نارسایی مزمن قلبی بیماری های تنفسی دیابت، فشار خون بالا، پوکی استخوان قرار داریم.

مطمئناً نقش ورزش و تحرک در کاهش ابتلا به این بیماری ها برای همه شناخته شده است. اما تا همین اواخر ارزش درمانی ورزشهای حساب شده در درمان این بیماری ها ناشناخته بود.نتایج تحقیقات بیشماری در این زمینه، موجب تدوین راهنماهای تخصصی ورزش برای اغلب این بیماریها شده است. اکنون دراغلب کشورهای پیشرفته دنیا، انجام این ورزشهای حساب شده به عنوان مهمترین راهکار درمانی این بیماران شناخته می شود.

چندی است در کشور ما به دلایلی نظیر عدم دسترسی آسان به مراکز ورزشی مجهز و افزایش علاقه به برنامه های تناسب اندام، استفاده از وسایلی چون تردمیل و دوچرخه های ثابت رواج پیدا کرده است و خانواده ها با خرید این تجهیزات به ورزش در منزل مبادرت می کنند. واغلب بعد از گذشت چند رو فروکش هیجان حاصل از خرید این وسیله به یک دکور در منزل تبدیل می شود. تحقیقات و پژوهشهای اخیر دلیل اصلی این امر را در عدم اطلاع مصرف کنندگان از نحوه استفاده از این وسائل می دانند. باید بدانیم که تردمیل نیز مانند سایر تجهیزات مدرن زندگی، یک وسیله عملکردی است و با توجه به نوع استفاده می تواند برای سلامت افراد مفید یا مضر باشد. استفاده از وسایل ورزشی، احتیاج به آموزش های دقیق در مورد شیوه انجام ورزش دارد. تحقیقات نشان داده اند که ترک عادت ورزش در منزل، اغلب به علت ایجاد آسیب دیدگی بعد از استفاده غیر اصولی از وسائل ورزشی است.

امروزه درمان با استفاده از مداخلات ورزشی به عنوان یک علم مبتنی بر شواهد (Evidence base) لزوماً بایستی توسط متخصصین امر تجویز گردد تا ضمن حداکثر بهره وری فرد از ورزش، میزان عوارض و خطرات آن به حداقل برسد. تجویز ورزش در یک کلام مختصر یعنی اینکه بدانیم تا چه حد میتوان در ورزش به بدن فشار آورد و در چه زمان و تا چه حد بایستی توقف نمود.

تجویز ورزش یعنی اینکه کجا می توان به سیستم قلب و ریه فشار اورد و کجا بایستی فشار را محدود نمود

در مورد بیماران نیز ورزش فوائد بی نظیری خواهد داشت که در صورت تجویز تخصصی ، بعنوان یک مداخله درمانی محسوب خواهد شد. در ذیل به فوائد ورزش در بیماریهای مختلف اشاره می کنیم و قبل از آن یادآور می شویم که لزوم تجویز ورزش و انجام ورزش به صورت صحیح در بهبود این بیماری ها بسیار ضروری و حائز اهمیت است.

 

 تاثیرات ورزش در روند بهبودی بیماران قلبی

بیماریهای قلبی مهمترین علل مرگ و میر در جوامع پیشرفته را تشکیل می دهند. علل به وجود آورنده بیماری های قلبی بسیار متنوع هستند، از گرفتگی عروق کرونر تا نقص دریچه ای و مشکلات مادرزادی بیماری های قلبی موجب کاهش کارآیی قلب در پمپاژ و خون رسانی اعضای بدن می شود. با وجود بیماری های قلبی اغلب بافتهای بدن به اکسیژن ومواد تغذیه ای بی کفایتی قلب خود را نشان می دهد و علائم عدم توانایی عملکرد در قلب پدیدار می شود. با ظهور این علائم شخص دچار ناتوانی درانجام امور روزمره می شود. برنامه های ورزشی انتخاب شده با شدت مناسب با تاثیر بر سیستم های مختلف بدن موجب افزایش کارآیی شخص می شود. مثلاً موجب افزایش حجم بطن چپ و افزایش قدرت بطن چپ در پمپاژ خون می شود. تمرینات هوازی با تاکید بر توسعه شبکه عروق محیطی و بافت ها موجب افزایش برداشت اکسیژن از خون می شود. انجام برنامه های توانبخشی قلبی موجب بهبود ظرفیت ورزشی در بیماران می شود. طی بررسیهای مختلف دیده شده است که حداکثر توانائی و ظرفیت ورزشی در بیمارن از 15% به 25% افزایش یافته است و این افزایش به معنای کسب استقلال بیمار در زندگی فردی است. ورزش با تاثیر بر خود قلب موجب انتشار بهتر اکسیژن بین سلولهای قلبی می شود و به این ترتیب احتمال بروز سکته های مجدد و یا بی نظمی در ریتم قلب به شدت کاهش می یابد. کلاً ورزش موجب بهبود شرایط جسمی افراد می شود. ولی مهارت اصلی در طراحی یک برنامه درمانی، تعیین دقیق مشخصات برنامه ورزشی است. که موجب پیشگیری از ابتلا به بیماری های و یا بهبود شرایط جسمی روحی و اجتماعی بیمار می شود.  برای رسیدن به این هدف باید ارزیابی کاملی از شرایط بیمار به عمل آید و با تعیین میزان خطر در طی ورزش، وجود مشکلاتی نظیر چاقی، دیابت، فشارخون بالا، کهولت سن،و.....بررسی شود و با توجه به این موارد یک برنامه مناسب ورزشی تجویز شود. با توجه به احتمال آسیب به بافت قلب در طی یک برنامه ورزش کنترل نشده، جداً توصیه می شود که قبل از شروع ورزش حتماً با یک متخصص تجویز ورزش و یا متخصص قلب آشنا با برنامه توانبخشی و ورزشی مشورت کنید. شرکت در برنامه توانبخشی قلبی موجب پیشگیری از مرگ ناگهانی و کاهش سکته های مکرر و کاهش نیاز به بستری شدن ، کاهش علایم بیماری های قلبی نظیر آنژین و تنگی نفس حین انجام فعالیت، کاهش و توقف روند آترواسکروزیس (تصلب شراین) و در نهایت افزایش کارآیی بیمار در زندگی روزمره می شود. به این ترتیب بیمار زندگی با کیفیت بالاتری را تجربه خواهد کرد.

کاربرد ورزش در کنترل فشار خون بالا:

 فشار خون بیماری بسیار شایعی است که عده زیادی را در سنین میانسالی و کهنسالی مبتلا می کند.از نظر بالینی فشار خون بالاتر از

 

 بیماری شناخته میشود. علل ایجاد کننده فشار خون بسیار متنوع و متفاوت است. اما مهمترین و شایع ترین دلیل آن آترواسکلروز یا سخت شدن دیواره عروق است. در این حالت چربی های با چگالی کم (LDL) با رسوب در دیواره عروق موجب تنگی و کاهش انعطاف دیواره عروق می شود. فشار خون بیماری بسیار خطرناکی محسوب می شود. در بیماران پاره شدن عروق ریز مغز و بروز سکته های خون ریزی دهنده(هموروژیک) بسیار شایع است. این بیماری می تواند موجب تغییرات دردسر سازی در دیواره عروق بشود. علاوه بر مشکلات کلیوی، هرسال فشار خون موجب 700000 در آمریکا- مورد سکته مغزی می شود. که از این میان 280000 مورد منجر به مرگ می شود. همچنین مهمترین عامل در بیش از یک میلیون سکته قلبی و 500000 سکته قلبی منجر به مرگ است. از اینرو به این بیماری قاتل خاموش گفته می شود. اگرچه در دهه های اخیر پیشرفتهایی در کشف، درمان، و کنترل فشار خون صورت گرفته است اما هنوز این نتایج پایین تر از اهداف سلامت عمومی در سال 2010 است. هدف از پیشگیری ابتلا به فشار خون کاهش احتمال بیماری و مرگ است. افرادی که فشار خون آنها بین 120 تا 140 روی 80 تا90 است در معرض ابتلا به فشار خون هستند و باید جهت کاهش ابتلا به این بیماری و مشکلات همراه در شیوه زندگی خود تغییراتی بدهند.  ثابت شده است که فشار خون و چاقی رابطه نزدیکی دارند. به همین دلیل مهمترین توصیه به افراد در معرض خطر، شرکت در برنامه های ورزشی و فعالیت های مرتب فیزیکی و کنترل وزن است. طی تحقیقات متعددی در افراد مبتلا به فشار خون تاثیرات بسیار مطلوب ورزش اثبات شده است. در 54 مورد مطالعه، که بر روی 2600 بیمار مبتلا به فشار خون انجام شد کاهش 2تا3 میلیمتر جیوه در فشار ماکزیمم و 3تا4 میلیمتر جیوه در فشار مینیمم بدست آمد. اکادمی طب ورزش آمریکا در بیانیه سال 2005 خود کاهش 5 تا 8 میلیمتر جیوه ای را برای بیماران در هر جلسه توانبخشی و ورزش منظم و حساب شده پیش بینی می کند. اهمیت تجویز شدت مناسبی از ورزش در بیماران مبتلا به فشار خون دوچندان است. به دلیل افزایش فشار خون در ورزش این ورزشها از نظر نوع ، نحوه انجام و شدت باید به دقت کنترل شده باشند و ورزش تجویز شده نباید موجب بالاتر رفتن فشار خون از حدود شود.

تاثیرات مثبت تجویز ورزش در بیماریهای ریوی:

اگرچه عقیده استفاده از ورزش به عنوان یک رویکرد درمانی در بیماران مبتلا به بیماری های مزمن تنفسی سالها پیش ایجاد شد، ولی نتایج معجزه آسا این درمانها و تاثیرات چشمگیر ورزش در بیماران مزمن تنفسی توسط مطالعات دقیق دردهه گذشته به اثبات رسیده است. در بیماران مزمن ریوی ورزش وتمرینات هوازی موجب اتساع بهتر ریه و افزایش ظزفیت های ریوی می شود. همچنین یک برنامه ی منظم ورزشی باعث بهبود خاصیت انتقال اکسیژن در دیواره کیسه های هوایی می شود. در افراد غیر ورزشکار در طی ورزش ظرفیت انتشار از 23 به48 (میلیمتر جیوه در هر مول در دقیقه) افزایش می یابد. بالا رفتن نسبت میزان انتشار اکسیژن به حجم دمی باعث می شود تا بیمار از کمترین اکسیژن موجود در هوای دمی بیشترین استفاده را بکند. تقویت عضلات اصلی تنفس، در طی ورزش موجب تنفس بهتر و کارآمد تر و کاهش نیاز به استفاده از عضلات فرعی تنفس و ظهور سندروم دیسترس تنفسی (تنفس مشقت بار) خواهد شد. انجام برنامه های ورزشی هوازی در عضلات اندامهای فوقانی و تحتانی موجب بهبود قدرت و استقامت عضلانی و کاهش انرژی مصرفی عضلات به نسبت قبل می شود. ثابت شده است که بیماران تنفسی میتوانند با شدت های تجویز شده ورزشهای هوازی سازگار شوند. این بیماران به دلیل کاهش اکسیژن خون در هنگام فعالیت به سرعت دچار ناتوانی می شوند و می توان از طریق بهبود ظرفیت هوازی تولید اسید لاکتیک را در این بیماران کاهش داده و باعث افزایش زمان کارکردن بیمار و کاهش خستگی وی شد. کلاً در بیماری های مزمن تنفسی، هدف از ورزش، کاهش ناتوانی حاصل از بیماری آنها می باشد. به این ترتیب ورزش باید توانایی ها را افزایش داده، معلولیت و مصدومیت ها را  کاهش داده  و موجب افزایش کیفیت زندگی دراین بیماران شود. علاوه بر تاثیرات فیزیولوژیک، تاثیرات روحی روانی ورزش به شدت مورد توجه است و از آنجا که اغلب مشکلات تنفسی به دلیل عادات غلط مانند مصرف سیگار به وجود می آید، ورزش با افزایش امید به زندگی موجب می شود تا بسیار بهتر با مساله ترک سیگار کنار بیاید. در این دسته از بیماران نیز تجویز اصولی ورزش از اهمیت خاصی برخوردار است . با وجودیکه تهران آلوده ترین شهر جهان است و تعداد بیماران ریوی در آن رو به افزایش، ما هنوز در بحث تجویز ورزش برای این دسته از بیماران بسیار فقیر هستیم و حداکثر یک یا دو مرکز به امر توانبخشی این بیماران مبادرت می نمایند.

ورزش در بیماران دیابتیک:

در جوامع فعلی و نحوه زندگی ماشینی بیماری دیابت ، بیماری بسیار شایعی بوده و میزان شیوع آن بطور روز افزون گسترش خواهد یافت. در طی این بیماری سلولهای بدن قادر به مصرف قند موجود در خون نیستند و ضمن بروز عوارض ناشی از عدم مصرف قند مانند ضعف و افت توان بدن، از طرفی مضرات افزایش قند جاری در خون، زندگی بیماران را بطور جدی تهدید می کند. قند یکی از مهمترین منابع انرژی بدن است، میزان قند خون باید همیشه در محدوده ثابتی قرار گیرد . کاهش قند خون موجب کاهش هشیاری و مشکلات مغزی و افزایش آن در درازمدت موجب مشکلات متعددی در بدن می شود. ازجمله این مشکلات ایجاد اختلال در عملکرد مویرگ های انتهای اندامها و بروز زخم های دیابتی می شود.

در یک دسته بندی ساده می توان بیماری دیابت را به دو دسته کلی تقسیم نمود:

1-   نوع یک یا وابسته به انسولین که در این بیماران انسولین کافی به هر علتی دربدن ترشح نمی شود.

2-  نوع دو یا غیر وابسته به انسولین ( بیماری بزرگسالان) که در این بیماری علیرغم ترشح کافی انسولین سلولهای بدن قادر به عکس العمل به موقعه به آن و جذب قند کافی نمی باشند..بعبارتی حساسیت دیواره سلول نسبت به انسولین کاهش می یابد.

علیرغم تحقیقات زیادی که تاثیرات مطلوب ورزش را در هر دو نوع دیابت اثبات کرده است آنچه که در حال حاضر اثبات شده است و در بسیاری از مراکز درمانی دنیا مورد استفاده قرار می گیرد استفاده از تمرینات ورزشی حساب شده در بیمارن دیابتی نوع 2 است.

پس از مصرف مواد قندی و کربوهیدرات (مانند نان برنج و غلات) غلظت این مواد در خون بالا می رود و این موجب ترشح انسولین به داخل خون می شود. همه سلولهای بدن برای مصرف وذخیره قند نیاز به انسولین دارند و فقط در حضور این هورمون قند به شکل موثر وارد سلولها می شود و در نتیجه غلظت قند خون پایین می آید . در یک دسته از بیماران تیپ 2 علیرغم ترشح میزان کافی از انسولین اما سلولها به آن پاسخ نمیدهند و قند در خون انباشته می شود. با انجام ورزش مداوم و تحت کنترل و افزایش نیاز سلولها به قند و انسولین، بمرور حساسیت گیرنده های سلول به آنزیمهای جذب قند بیشتر شده و آنها قادر به استفاده از قند خون میشوند. عضلات که مهمترین مصرف کننده های قند در طی ورزش هستند بعد از گذشت جند جلسه از ورزشهای معین قادر خواهند بود تا در حضور حداقل میزان انسولین، حداکثر برداشت قند خون را انجام دهند.به این ترتیب با وجود مصرف قند، غلظت آن در خون پایین آمده و به کنترل آن کمک می شود. در تحقیقات که در مرکز توانبخشی بیمارستان مدائن تهران 1385- صورت پذیرفت ، تعدادی از بیماران مصرف روزانه انسولین را کنار گذاشتند و میزان نیاز شان به انسولین کاهش یافت. از آن گذشته ورزش با بهبود کارکرد عصب و عضله و افزایش جریان خون محیطی موجب افزایش کارآیی اعصاب و عروق شده و مشکلاتی چون زخمها انتهای اندامها التیام می یابند.

اهمیت ورزش و تجویز ورزش: همانطور که گفته شد، ورزش به عنوان یک مداخلات سیستماتیک و جدی در درمان بیماری ها شناخته می شود. تعیین مشخصات هر مداخله درمانی از اجرای آن مهمتر است ، ورزش هم یک مداخله درمانی است. یعنی باید بدانیم در کدام ارگان یا مکانیسم فیزیولوژیک بدن چقدر و تا کی و با چه شدتی ورزش را بایستی اعمال کرد. به عبارت دیگر در صورت انجام ورزش نادرست نه تنها نباید انتظار بهبود را داشته باشیم بلکه ممکن است خطرات بسیار جدی، بیمار را تهدید کند.

مسئله تجویز ورزش در افراد سالم نیز حائز اهمیت جدی است. انجام ورزش نادرست مخصوصاً در افرادی که مشکلاتی نظیر چاقی، آرتروز، پوکی استخوان، و.... دارند باعث بروز خستگی شدید و آسیب دیدگی احتمالی و بروز مشکلات جدی می شود. و شخص از ادامه برنامه ی ورزشی باز می ماند. در تجویز یک برنامه ورزشی مناسب ، اولین برخورد درمانگر با بیمار تعیین سطح خطر احتمالی برای بیمار است. تعیین نوع وسیله ، شدت انجام ، طول هر دوره ورزشی، تعداد دفعات تکرار در هفته و نحوه پیشرفت ورزشکار از مهمترین خصوصیات مورد تجویز است . افراد بایستی در یکسری جلسات آموزشی شرکت کنند و قبل از هر گونه تصمیمی برای خرید یا شروع ورزش با متخصصین امر مشاوره نمایند. در صورت وجود بیماری خاص در فرد لازم است تا چند مورد تست آزمایش بعمل آید و سپس درمانگر توصیه های لازم جهت سلامت ورزش را بیمار خواهد گفت .او بیمار را از جهت اینکه برای انجام ورزش به کلینیک توانبخشی وابسته است یا اینکه می تواند تمرینات خود را در منزل یا پارک انجام دهد مورد ارزیابی قرار می دهد. در صورت وجود خطر بالا در ورزش ، بیمار باید حتماً از جهت شیوه انجام ورزش و سیر برنامه توانبخشی مورد آزمایش قرار بگیرد و سپس در شرایط کنترل شده و تحت مونیتورینگ ورزش کند. این ورزشها ی حساب شده مهمترین جزء  مداخلات درمانی-ورزشی در این بیماران است. از آنجا که اغلب استرس، چاقی، فشار خون، دیابت ، و بیماری نارسایی مزمن قلبی با یکدیگر همراه و به هم وابسته اند ، لزوم تجویز ورزش و دقت در انتخاب یک برنامه ورزشی بیش از پیش آشکار می شود.  ورزش متناسب موجب پیشگیری از ابتلا به بیماری، کنترل و درمان علایم بیماری ، تثبیت درمان و کاهش خطر عود مجدد بیماری شود. به علاوه ورزش نسبت به سایر مداخلات درمانی عوارض جانبی بسیار کمتری دارد. یک برنامه ورزشی حساب شده که برای بیمار با دقت تجویز شود، موجب برگرداندن بیمار بر سیر فعال زندگی در کمترین زمان، حداقل هزینه و حداقل خطراست. و ازاین طریق بسیاری از هزینه های تحمیل شده به جامعه کاهش می یابد.

 و در نهایت اینکه، از این موهبت الهی که ، خداوند درمان هر درد را در نزدیکترین نقطه ممکن نسبت به درد قرار داده است آگاه باشیم و به نحو شایسته استفاده کنیم که الا بذکر الله تطمئن القلوب.

نویسنده ، ضمن تبریک دوم مرداد بعنوان روز فیزیوتراپی به تمام هموطنان ، اظهار افتخار می نماید که در علم فیزیوتراپی این چنین توان علمی و عملکردی بالا نهفته است و به همکاران پزشک توصیه می نماید که در راه درمان بیماران، مداخلات ورزشی و تاثیرات مثبت آنها را جدی بگیرند و حق بیماران را در دسترسی به درمانهای ایده آل و بهینه محترم بشمارند. انجمن توانبخشی قلب و عروق و تنفس ایران، ضمن برگزاری چندین دوره کلاسهای تجویز ورزش ، همکاران و بیماران را به شرکت در برنامه های تخصصی خود در این دوره ها بعضا رایگان نیز میباشد، دعوت می نماید.

و من الله التوفیق

دکتر رضا قلمقاش

منبع : سایت انجمن فیزیوتراپی قلب و عروق و تنفس ایران

/ 0 نظر / 11 بازدید